12 yıllık Kürtçe tabelalar ile 14 yıllık Zazaca seçmeli ders uygulaması çerçeve yasaya bağlandı
Diyarbakır’da 2014’ten bu yana kullanılan Türkçe-Kürtçe yön tabelaları ile 2012’den beri uygulanan Zazaca seçmeli ders düzenlemesi, yeni çözüm sürecinin sonuçları gibi sunuldu. Eski uygulamaların yeni bir gelişme olarak gündeme getirilmesi tartışma yarattı.
Diyarbakır’daki Türkçe-Kürtçe yönlendirme tabelaları ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın Zazaca (Dimilkî) seçmeli ders programında yaptığı değişiklik, yeni çözüm süreciyle ilişkilendirilerek tartışma konusu oldu.
Sözcü gazetesi, Diyarbakır’daki çift dilli yön tabelalarını “Açılımın somut sonuçları Kürtçe tabelalar” başlığıyla haberleştirdi. Haberde, Meclis’te kabul edilen Çerçeve Yasa’nın ilk yansımalarından birinin yön tabelalarında görüldüğü ve Diyarbakır’da Türkçenin yanı sıra Kürtçenin de kullanılmaya başlandığı belirtildi.
Ancak haberde yeni bir uygulama olarak aktarılan Türkçe-Kürtçe tabelaların Diyarbakır’da 2014 yılından bu yana kullanıldığı belirtildi.
Türkeş: “Burası özerktir demektir”
İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, Diyarbakır’daki çift dilli tabelalara tepki göstererek uygulamanın Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu.
Türkeş, sosyal medya paylaşımında, “Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî dili Türkçedir. Karayollarına ait tabelalarda Türkçe dışında hiçbir dil kullanılamaz” ifadelerini kullandı.
Uygulamanın fiili olarak “Burası özerktir” anlamına geldiğini öne süren Türkeş, Diyarbakır Valisi’ne müdahale çağrısında bulundu.
Türkiye’de Türkçenin yanı sıra farklı dillerin kullanıldığı yönlendirme tabelalarının ise yalnızca Diyarbakır’la sınırlı olmadığı görülüyor. İstanbul başta olmak üzere birçok kentte İngilizce ve Arapça gibi dillerin Türkçeyle birlikte kullanıldığı yönlendirme tabelaları uzun süredir bulunuyor.
Ekmen: “2014’ten beri asılı duran tabelaları yeni görmüş”
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen ise Türkeş’in açıklamalarına, tabelaların 2014 yılından bu yana kullanıldığını hatırlatarak yanıt verdi.
Ekmen, “Diyarbakır’da 2014’ten beri asılı duran bazı çift dilli tabelaları yeni görmüş” ifadelerini kullanırken, uygulamanın yeni olmadığını belirtti.
Ekmen ayrıca, “12 yıldır endişe ettiğiniz bir şey olmamış, bundan sonra da olmaz” değerlendirmesinde bulundu.
Zazaca seçmeli ders de tartışmaya dahil edildi
Benzer bir tartışma, Milli Eğitim Bakanlığı’nın Zazaca öğretim programında yaptığı değişiklik üzerinden yaşandı.
Bakanlık, ortaokullarda “Yaşayan Diller ve Lehçeler” kapsamında seçmeli olarak okutulan Zazaca için müstakil bir öğretim programı hazırladı.
Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, düzenlemeyi silah bırakma süreciyle ilişkilendirerek tepki gösterdi. Özdağ, paylaşımında “PKK şartsız silah bırakacak demişlerdi” ifadelerini kullandı.
Ancak Zazacanın okullarda seçmeli ders olarak okutulması yeni bir uygulama değil. “Yaşayan Diller ve Lehçeler” kapsamındaki seçmeli ders uygulaması 2012 yılından bu yana devam ediyor. Son düzenleme ise Zazaca öğretim programının yenilenmesine ilişkin.
Varol: “Aynı değişiklik başka diller için de yapıldı”
Akademisyen Murat Varol da Özdağ’ın açıklamasına tepki göstererek düzenlemenin bağlamından koparıldığını savundu.
Varol, söz konusu değişikliğin 2012’den beri uygulanan seçmeli derse ait öğretim programının yenilenmesi olduğunu belirterek, aynı program değişikliğinin Abazaca, Adigece, Arnavutça ve Lazca gibi diller için de yapıldığını ifade etti.
Tartışmada böylece hem Diyarbakır’daki uzun süredir kullanılan çift dilli tabelalar hem de yıllardır uygulanan Zazaca seçmeli ders düzenlemesinin yeni çözüm süreciyle bağlantısı üzerinden farklı siyasi değerlendirmeler gündeme geldi.
