3 Asırlık Harita, Kürdistan’ın Tarihsel Varlığını Ortaya Koyuyor

Kürtler, Orta Doğu’nun en eski yerli halkları arasında yer alırken, Kürdistan coğrafyası da insanlığın en erken yerleşim alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle Zagros Dağları çevresinde yapılan arkeolojik bulgular, bölgede on binlerce yıl öncesine uzanan insan varlığına işaret ediyor. Bu kapsamda, Kürdistan Bölgesi’ndeki Şanidar Mağarası’nda Neandertal insanlarının yaklaşık 60 bin–80 bin yıl önce yaşadığı tespit edildi.

Uzmanlar, bu bulguların Kürdistan’ı, insanlığın ilk yerleşimlerine sahne olan en eski bölgelerden biri haline getirdiğini vurguluyor. Tarihsel süreçte Kürtlerin yalnızca bu topraklarda yaşayan bir halk olmakla kalmadığı; kültür, ticaret ve tarımsal toplumların gelişiminde de önemli roller üstlendiği belirtiliyor.

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan Sykes-Picot Anlaşması sonrasında Kürdistan’ın İran, Irak, Türkiye ve Suriye arasında bölünmesine ve kimliğin silinmesine yönelik girişimlere rağmen, Kürtlerin köklü tarihsel bağları ve kimliklerine güçlü bağlılıkları bu çabaların başarısız olmasına yol açtı.

Bu tarihsel sürekliliği destekleyen önemli belgelerden biri de 1683 yılına ait bir harita. Fransız ressam, coğrafyacı ve askerî mühendis Alain Manesson Mallet tarafından hazırlanan ve ünlü eseri Description de l’Univers’te yer alan haritada Kürdistan adı açık biçimde gösteriliyor. Haritada Irak ve Suriye isimlerinin yer almaması dikkat çekerken, bunun nedeni olarak bu ülkelerin modern devletler olarak henüz kurulmamış olması gösteriliyor (Irak: 1921, Suriye: 1925).

Söz konusu haritada Kürdistan, tarih boyunca Zagros Dağları ve havzası olarak bilinen dağlık alanla örtüşüyor. Bu bölgenin; Medler, Karduklar ve Mitanniler gibi eski uygarlıkların merkezi olduğu; Abbasiler döneminde ise “Cibâl (Dağlar) Eyaleti” olarak anıldığı biliniyor.

Uzmanlara göre, 300 yılı aşkın bu harita ve arkeolojik veriler, Kürdistan’ın Suriye ve Irak’tan önce tanımlanmış tarihsel bir coğrafya olduğunu gösteren güçlü kanıtlar arasında yer alıyor. /Basnews