Başbakan Barzani’den Bağdat’a bütçe payı mesajı
Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, Irak’ın nüfus sayımı sonuçlarına göre Bölge’nin federal bütçedeki payının yüzde 14,14 olması gerektiğini belirterek, daha düşük bir oranın kabul edilemeyeceğini söyledi.
Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, Kürdistan Bölgesi’nin Irak federal bütçesindeki payının yüzde 14,14 olması gerektiğini belirtti. Barzani, 2027 yılı federal bütçesi görüşmeleri sürerken daha düşük bir oranın adil olmayacağını söyledi.
Barzani, gazetecilere yaptığı açıklamada, yüzde 14,14’lük oranın Irak’ın gerçekleştirdiği nüfus sayımına dayandığını belirterek, “Irak’ın kendisinin gerçekleştirdiği nüfus sayımına göre Kürdistan Bölgesi’nin payının yüzde 14,14 olduğunu açıkladık” dedi.
Barzani, nüfus sayımına Kürdistan Bölgesi yönetimi dışındaki tartışmalı Kürt bölgelerinin dahil edilmediğini ve bu bölgelerin de hesaba katılması halinde Bölge’nin payının daha yüksek çıkacağını ifade etti.
“Bundan daha düşük herhangi bir oran adaletsiz kabul edilir ve Bakanlar Kurulu adına bunu reddettik” diyen Barzani, konunun Bağdat ile yürütülen bütçe görüşmelerinin önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi.
KRG yüzde 12,68’e itiraz ediyor
Kürdistan Bölgesi Hükümeti Bakanlar Kurulu, bir gün önce federal makamlar tarafından kullanılan yüzde 12,68’lik nüfus oranını reddetmişti.
KRG, söz konusu oranın Bölge’nin federal gelirlerden, kamu harcamalarından ve siyasi temsilden alacağı payı etkileyebileceğini belirtti.
Irak’ın 2024 nüfus ve konut sayımının resmi sonuçlarında Kürdistan Bölgesi’nin payı yüzde 14,14 olarak açıklanmıştı. Bağdat ise daha sonra vilayetler arasındaki nüfus hareketlerini ve yabancıların durumunu dikkate alan bir yöntem uygulayarak oranı yüzde 12,68 olarak belirledi.
Irak Federal Planlama Bakanlığı da şubat ayında yaptığı açıklamada, ham nüfus sayımı verilerine göre Kürdistan Bölgesi’nin payının yüzde 14,14 olduğunu, ancak nüfus hareketlerine ilişkin mutabık kalınan yöntemin uygulanmasının ardından oranın yüzde 12,68’e çekildiğini belirtmişti.
KRG Bakanlar Kurulu, anlaşmazlığın yalnızca nüfus istatistikleriyle sınırlı olmadığını, söz konusu oranın federal bütçe ve kamu gelirlerinden alınacak payın yanı sıra federal projeler, kurumlar ve seçilmiş organlardaki temsili de etkileyebileceğini kaydetti.
Bakanlar Kurulu, Planlama ve Adalet bakanlıkları ile Bakanlar Kurulu Sekreterliği ve ilgili birimlere, yüzde 12,68’lik orana karşı anayasal, hukuki ve yargısal girişimlerde bulunulması ve yüzde 14,14’lük oranın tanınması için çalışma yürütülmesi talimatı verdi.
2027 bütçe görüşmeleri
Nüfus oranına ilişkin anlaşmazlık, Erbil ile Bağdat arasında Irak’ın 2027 federal bütçesine ilişkin müzakerelerin sürdüğü bir dönemde yaşanıyor.
KRG, 2027 bütçesinde maaşlar, petrol gelirleri, yatırım ödenekleri, federal projeler, uluslararası kredi ve yardımlar ile diğer mali yükümlülüklere ilişkin düzenlemeler talep ediyor.
KRG müzakere heyeti geçen hafta Bağdat’ta Federal Maliye, Planlama ve Petrol bakanlıklarıyla bütçe hazırlıkları kapsamında görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde Kürdistan Bölgesi’nin yatırım bütçesindeki payı, petrol ihracatı, bölge içinde tüketilen petrol ve Bölge gelirlerinin nasıl değerlendirileceği ele alındı.
KRG, ihraç edilen petrolün satış için Irak Devlet Petrol Pazarlama Örgütü’ne (SOMO) teslim edilmesi ve elde edilen gelirin federal hazineye aktarılması konusunda hazır olduğunu bildirdi.
Maaşlar ise Erbil ile Bağdat arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. KRG, kamu çalışanlarının maaşlarının petrol gelirleri ve diğer mali yükümlülüklere ilişkin çözülemeyen sorunlara bağlanmaması gerektiğini savunuyor.
KRG ayrıca Irak Federal Yüksek Mahkemesi’nin Şubat 2024’te verdiği ve Kürdistan Bölgesi çalışanları, emeklileri ile sosyal yardım yararlanıcılarının maaşlarının federal bankalar aracılığıyla ödenmesine yönelik mekanizma kurulmasını öngören kararına dikkat çekiyor.
Mahkeme aynı kararda Bölge’nin petrol ve petrol dışı gelirlerinin federal mali yönetim kurallarına uygun şekilde federal hazineye aktarılmasına da hükmetmişti.
Yeni hükümet açıklaması
Mesrur Barzani, Kürdistan Bölgesi’nde yeni hükümetin kurulmasına ilişkin de açıklamada bulundu.
Barzani, diğer siyasi partilerin hükümeti kurmaya hazır olması halinde kendi hükümetinin de sürece hazır olduğunu belirterek, “Partiler hükümeti kurmaya hazırsa biz de hazırız” dedi.
