ABD ve İran şartlarını ortaya koydu: Barış için kim, ne talep ediyor?

İran ile ABD arasında süren gerilimde ateşkes için tarafların öne sürdüğü şartlar netleşmeye başladı. Tahran yönetimi savaşın sona ermesi için 5 temel talep ortaya koyarken, ABD’nin ise 15 maddelik bir plan hazırladığı iddia edildi.

İran’ın şartları: “Saldırılar dursun, egemenlik tanınsın”

İran devlet televizyonuna göre Tahran, bölgedeki çatışmaları sona erdirmek amacıyla bir dizi temel şart belirledi.

İran’ın taleplerinin başında, “düşman unsurların” tüm saldırı ve suikast faaliyetlerinin tamamen durdurulması geliyor.

Bunun yanı sıra İran’a karşı savaşın yeniden başlatılmasını engelleyecek somut mekanizmaların kurulması, savaş tazminatlarının garanti altına alınması, bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların durdurulması, “direniş grupları” için ateşkes sağlanması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin uluslararası düzeyde tanınması, Tahran’ın öne sürdüğü başlıca şartlar arasında yer aldı.

ABD’nin planı: Nükleer program ve bölgesel etkiler hedefte

İddialara göre ABD Başkanı Donald Trump, çatışmaları sona erdirmek için 15 maddelik bir plan hazırladı ve müzakereler kapsamında bir aylık geçici ateşkes önerdi.

Planın Pakistan üzerinden İran’a iletildiği öne sürülürken, öne çıkan maddeler şöyle:

"İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen sonlandırılması, nükleer tesislerin devre dışı bırakılması, Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle uluslararası gemi trafiğine açılması, İran’ın füze programına menzil ve sayı sınırlaması getirilmesi, Bölgedeki vekil güçlere verilen desteğin kesilmesi." 

Bu şartların kabul edilmesi halinde Washington yönetiminin İran’a yönelik yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiği ifade ediliyor.

Diplomasi mesajları ve sahada askeri hareketlilik

ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin sürdüğünü ve İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları beş günlüğüne ertelediğini açıkladı. Ancak İran tarafı, doğrudan bir görüşme yapıldığı yönündeki iddiaları yalanladı.

Trump ayrıca İran’ın “muazzam değere sahip” bir teklif sunduğunu belirterek bunun Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışıyla ilgili olduğuna işaret etti.

Bölgeye asker sevkiyatı

Diplomatik temaslara rağmen ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırdığı da belirtiliyor.

Konuya yakın kaynaklara göre, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla 82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı yaklaşık 2 bin askerin Ortadoğu’ya sevk edilmesi için talimat verildi.

Gelişmeler, taraflar arasında müzakere ihtimalinin sürdüğünü gösterirken, sahadaki askeri hazırlıklar gerilimin henüz tam anlamıyla düşmediğine işaret ediyor.