HRANA: İran'daki ölen göstericilerin sayısı 3 bin 90'a yükseldi
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), Rojhılat ve İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 90'a çıktığını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran yönetiminin 800 protestocunun idamını durdurduğunu açıklamasının ardından Tahran’a yönelik olası bir askeri saldırıdan şimdilik vazgeçtiğini söylemesi, iki ülke arasındaki tansiyonu kısmen düşürdü. Ancak taraflar arasındaki gerilimin tamamen sona ermediği ve diplomatik temaslara rağmen belirsizliğin sürdüğü belirtiliyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın İran konusunda tüm seçenekleri açık tuttuğunu belirterek, “Başkanın nihai olarak ne karar vereceğini kendisinden başka kimse bilmiyor” dedi. Leavitt, Trump’ın “ABD’nin ve dünyanın çıkarlarına hizmet eden kararlar alacağını” ifade etti. Açıklamalar, Wall Street Journal tarafından cumartesi günü aktarıldı.
Witkoff–Arakçi teması
İranlı diplomatların, hafta boyunca ABD’yi askeri bir saldırıdan vazgeçirip nükleer müzakereleri yeniden başlatmaya ikna etmeye çalıştığı bildirildi. Arap ve Avrupalı yetkililere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff ile İsviçre’nin Davos kentinde, Dünya Ekonomik Forumu öncesinde bir görüşme ayarlamayı hedefledi. Ancak bu temas için gerekli düzenlemelerin tamamlanamadığı belirtildi.
Bu süreçte ABD’li siyasi ve askeri yetkililerin, İran’a yönelik olası askeri senaryolar üzerinde çalışmaya başladığı ve Başkan Trump’ın, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio gibi üst düzey isimlerden gayriresmî brifingler aldığı aktarıldı.
Askeri hazırlık ve geri adım
Trump’ın, salı günü Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in de aralarında bulunduğu üst düzey yetkililerle askeri planları değerlendirmesi bekleniyordu. Ancak ABD Başkanı toplantıya katılmadı ve bunun yerine sosyal medya üzerinden sert açıklamalar yaparak İranlı protestocuları devlet kurumlarını ele geçirmeye çağırdı.
Trump, çarşamba gününden itibaren söylemini yumuşatarak tonu düşürdü. Cuma günü ise İran yönetimine, idamların durdurulması nedeniyle teşekkür etti. Trump, “Truth Social” platformunda yaptığı paylaşımda, “İran liderliğinin planlanan tüm idamları (800’den fazla) iptal etmesini büyük takdirle karşılıyorum” ifadelerini kullandı.
Buna rağmen ABD, perşembe günü Orta Doğu’ya ek askeri birlikler sevk etti. Bu adım, Trump’ın tutumunu yeniden sertleştirebileceği ve ani bir askeri hamlenin hâlâ ihtimal dahilinde olduğu yönünde yorumlandı.
