İran'da protestoların 16. günü: Tahran'da bir morgda 180 cenaze
İran’da ekonomik krizle başlayan protestolar ülke geneline yayılırken güvenlik güçlerinin sert müdahalesi bilançosu ağırlaştırıyor. BBC kaynaklarına göre yüzlerce gösterici öldürüldü, binlercesi gözaltına alındı; morglarda dizili ceset torbaları ve kesilen internet nedeniyle bilgi akışı büyük ölçüde engelleniyor.
İran’da ekonomik krizle başlayan protestolar ülke geneline yayılırken güvenlik güçlerinin sert müdahalesi bilançosu ağırlaştırıyor. BBC kaynaklarına göre yüzlerce gösterici öldürüldü, binlercesi gözaltına alındı; morglarda dizili ceset torbaları ve kesilen internet nedeniyle bilgi akışı büyük ölçüde engelleniyor.
İran’da 28 Aralık’ta artan hayat pahalılığına karşı başlayan protestolar, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle kitlesel bir ayaklanmaya dönüşürken, ölü ve gözaltı sayısı giderek yükseliyor. BBC’nin Tahran’daki kaynakları ve insan hakları grupları, hükümetin müdahalesinin “giderek daha ölümcül hale geldiğini” bildiriyor.
BBC’ye konuşan Tahranlı bir kaynak, şehirdeki ortamı “savaş alanı” olarak tanımladı:
“Birçok arkadaşımız öldürüldü. Gerçek mermi kullanıyorlar. Sokaklar kan içinde. Cesetleri kamyonlara yüklüyorlar.”
BBC Farsça Servisi, Tahran’daki bir morgda yaklaşık 180 ceset torbası sayıldığını aktardı. Protestolara dair verileri izleyen ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı ise ülke genelinde 495 protestocunun ve 48 güvenlik görevlisinin öldüğünü, 10 bin 600 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
İran hükümeti, 11 Ocak’ta “ABD ve İsrail’e karşı ulusal mücadelede şehit olanlar” için üç günlük yas ilan etti. Aynı dönemde İran Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, protestocuları hedef göstererek, “Allah’ın düşmanı olarak değerlendirilecekler” dedi. İran yasalarına göre bu suçun karşılığı idam.
BBC’nin ulaştığı bir sağlık görevlisi, hastanelerin dolup taştığını belirterek, “Yaklaşık 38 kişi öldü. Çoğu başından veya kalbinden vurulmuştu. Birçoğu hastaneye bile yetişemedi” dedi.
İran yönetimi 8 Ocak’tan bu yana interneti kesmiş durumda, bu da hem bilgi akışını hem de dış dünya ile bağlantıyı ciddi biçimde kısıtlıyor. BBC ve uluslararası medya kuruluşlarının çoğu ülkeden yayın yapamazken, sosyal medyaya sızan görüntüler sahadaki durumu gözler önüne seriyor.
Doğrulanan videolarda:
- Tahran Adli Tıp Merkezi önünde sıra sıra dizili yaklaşık 180 cenaze torbası,
- Meşhed’de silah sesleri arasında protestolar,
- Tahran’ın Gisha ve Punak bölgelerinde tencere-tava eylemleri,
- Heravi Mahallesi’nde rejim değişikliği çağrıları görülüyor.
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, daha önce protestocuları “Trump’ı memnun etmek isteyen barbarlar” olarak nitelendirmişti. Ancak sahadan gelen bilgiler, rejimin baskı stratejisinin toplumsal gerilimi daha da tırmandırdığını gösteriyor.
