İsrail, Tahran'a 'kapsamlı' saldırı hazırlığında: Savaş ikinci haftasına girdi
Ortadoğu'daki savaş ikinci haftasına girerken İsrail, Tahran'a yönelik yeni ve "kapsamlı" bir saldırı dalgası başlattığını duyurdu. Küresel enerji tedarikinin kesintiye uğrama riski nedeniyle petrol fiyatlarında tarihi artışlar yaşanırken, ABD Başkanı Donald Trump savaşın ancak İran'ın "koşulsuz teslim olmasıyla" sona ereceğini açıkladı.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı bombardıman operasyonları, İran'ın bölgedeki ABD müttefiklerine yönelik misilleme saldırılarını tetikledi. Cumartesi sabahı erken saatlerde Kudüs, Dubai, Manama ve Riyad yakınlarında uyarı sirenleri ile patlama sesleri duyuldu. Suudi Arabistan'da, ABD güçlerine ait bir askeri üsse yönelen balistik bir füzenin havada imha edildiği bildirildi.
Tahran vuruldu, çatışmalar bölgeye yayılıyor
İsrail ordusu, başkent Tahran'daki hükümet binalarına yönelik "kapsamlı bir saldırı dalgası" düzenlediğini açıkladı. Yayımlanan görüntülerde, Tahran'daki Mehrabad Uluslararası Havalimanı'ndan alev ve dumanların yükseldiği görüldü.
Çatışmalar hafta boyunca sınırları aşarak Lübnan, Kıbrıs, Türkiye ve Azerbaycan'ın yanı sıra kriz Sri Lanka açıklarına kadar uzandı; ABD güçlerinin bu bölgede bir İran savaş gemisini batırdığı kaydedildi.
Ekonomik kaos ve petrol fiyatlarında rekor artış
Yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği, evlerin ve altyapının ağır hasar aldığı savaş, küresel çapta büyük bir ekonomik kaosu da beraberinde getirdi. Enerji arzının kesintiye uğrama riski ve Tahran'ın stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıları nedeniyle ham petrol fiyatları fırladı.
Dünyadaki ham petrolün ve doğal gazın yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, ABD Teksas petrolünün (WTI) fiyatını yüzde 12 artırarak varil başına 90 doların üzerine çıkardı. Bu durum, piyasalarda şu ana kadar kaydedilen en büyük haftalık artış olarak tarihe geçti.
ABD hükümeti savaşın dört hafta veya daha uzun sürebileceğini öngörürken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) geçen hafta boyunca 3 bin İran hedefini vurduklarını duyurdu. Başkan Trump ise büyük ABD savunma şirketlerinin gelişmiş silah üretimini dört katına çıkarma konusunda anlaştığını belirtti.
Öte yandan, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, CBS kanalına verdiği röportajda, Rusya'nın ABD güçlerinin hareketleri hakkında İran'a istihbarat sağladığı yönündeki iddialardan "endişe duymadıklarını" ifade ederek, "Biz her şeyi izliyoruz" dedi.
Trump'tan "koşulsuz teslimiyet" şartı
Diplomatik cephede de hareketlilik sürüyor. Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı telefon görüşmesinde "derhal ateşkes" çağrısında bulunduğunu açıkladı.
Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ile müzakere kapılarını tamamen kapatarak Truth Social hesabı üzerinden şu mesajı paylaştı:
"İran ile koşulsuz teslimiyetten başka bir anlaşma olmayacak."
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de durumu destekleyerek, "Başkan, İran'ın artık bir tehdit olmadığına karar verdiğinde, İran kendileri kabul etse de etmese de koşulsuz teslimiyet durumundadır" ifadelerini kullandı.
Ayrıca Trump, geçen hafta öldürülen İran'ın Dini Lideri Ali Hamaney'in yerine Washington tarafından "kabul edilebilir" bir ismin geçmesi halinde İran ekonomisinin yeniden inşasına yardım etme sözü verdi.
İran'ın BM Büyükelçisi Emir Said İrevani ise bu açıklamalara sert tepki göstererek, Hamaney'in halefini belirlemede ABD'nin hiçbir rolü olamayacağını, kararın yalnızca İran halkına ait olduğunu vurguladı.
"İnsani bir felaket yaşanıyor"
Savaşın insani bilançosu gün geçtikçe ağırlaşıyor. Savaşın başından bu yana hayatını kaybeden altı Amerikan askerinin cenazelerinin Cumartesi günü Trump'ın da katılacağı bir törenle ABD'ye getirilmesi planlanıyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail hava saldırılarında ülkede en az 217 kişinin öldüğünü duyurdu. Lübnan Başbakanı Nevaf Selam "insani bir felaket" uyarısında bulunurken, Norveç Mülteci Konseyi ülkede 300 bin kişinin yerinden edildiğini rapor etti.
İran Sağlık Bakanlığı verilerine göre ise ABD ve İsrail saldırılarında şu ana kadar 926 kişi hayatını kaybetti; ancak bu rakam henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.
Kürdistan Bölgesi ve Irak da hedefte
Çatışmaların etkisi Körfez ülkelerinin yanı sıra Kürdistan Bölgesi ve Irak'ta da hissedildi. Bölgedeki havalimanları ve petrol sahaları insansız hava araçlarının (İHA) hedefi oldu.
Savaşın başlangıcından bu yana Körfez ülkelerinde aralarında Kuveytli 11 yaşındaki Elina Abdullah Hüseyin'in de bulunduğu 13 kişi hayatını kaybetti. Elina'nın babası Abdullah Hüseyin, kızının ölümünden iki saat önce kendisini aradığını ve sevdiğini söylediğini anlatarak, "Sanki bana veda etmek istiyordu" dedi.
