Trump'tan İran'a açık tehdit: Göstericiler öldürülürse çok sert vururuz

Ekonomik kriz ve hayat pahalılığı nedeniyle başlayan protestolar İran genelinde ikinci haftasına girerken, ABD Başkanı Donald Trump’tan sert bir açıklama geldi.

Başkanlık uçağında gazetecilere konuşan Trump, "Durumu yakından takip ediyoruz. Eğer geçmişte olduğu gibi insanları öldürmeye başlarlarsa, ABD tarafından çok sert bir şekilde vurulacaklarına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Tahran’da 28 aralıkta esnafın kepenk kapatmasıyla başlayan ve kısa sürede yayılan eylemler, 2022-2023 yıllarında Jina Emini’nin ölümünün ardından patlak veren olaylardan bu yana rejime karşı en büyük tepki olarak nitelendiriliyor.

Resmi rakamlara göre olaylarda şu ana kadar en az 10 kişi hayatını kaybetti. Muhalif kaynaklar ve gayri resmi veriler ise ölü sayısının 19 olduğunu belirtiyor.

23 eyalete yayıldı

AFP’nin resmi açıklamalar ve yerel kaynaklara dayandırdığı verilere göre, gösteriler İran ve Rojhılat’taki 31 eyaletin 23’üne sıçradı. Çoğunluğu orta ölçekli yerleşim yerleri olmak üzere en az 40 farklı kentte protestolar düzenleniyor.

Norveç merkezli Hengaw İnsan Hakları Örgütü, İran Devrim Muhafızları’nın (Pasdaran) cumartesi günü Rojhılat’ın İlam eyaletine bağlı Melekşahi ilçesinde göstericilere ateş açtığını ve dört sivili öldürdüğünü duyurdu.

Hengaw, iki kişinin daha öldürüldüğü ve onlarca yaralı olduğu yönündeki bilgileri teyit etmeye çalıştıklarını bildirdi. Örgüt ayrıca, İranlı yetkililerin cenazelere el koymak amacıyla İlam’daki ana hastaneye baskın düzenlediğini rapor etti.

Yine Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR) de benzer verileri paylaşarak, güvenlik güçlerinin Melekşahi’deki saldırısında 4 kişinin öldüğünü, 30 kişinin yaralandığını doğruladı. Pazar günü düzenlenen cenaze törenlerinde hükümet karşıtı sloganlar atıldığı bildirildi.

Resmi medya: 1 güvenlik görevlisi öldü

İran resmi medyası ise olayları "isyancıların saldırısı" olarak nitelendirdi. Haberlerde, bir polis merkezine saldırmaya çalışan grupla çıkan çatışmada bir güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği, "iki saldırganın" da öldürüldüğü belirtildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı, cumartesi gecesi Tahran’ın doğu, batı ve güney bölgelerinde yer yer protestoların sürdüğünü aktardı.

Gözaltı sayısı 600’e yaklaştı

İran İnsan Hakları Haber Ajansı (HRANA), son bir hafta içerisinde en az 582 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Hengaw ise hayatını kaybedenlerin çoğunun Kürt ve Lor gibi etnik gruplara mensup olduğuna dikkat çekti.

Başkent Tahran’da pazar günü dükkanların çoğu açık olsa da sokakların sakin olduğu, ancak güvenlik güçleri ve sivil polislerin ana kavşakları tuttuğu gözlendi. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, güvenlik güçlerinin Tahran merkezinde toplanan gruplara göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği görülüyor.

Protestolara yurt dışından da destek sürüyor. Londra’nın ardından pazar günü Paris’te düzenlenen iki ayrı gösteride yüzlerce kişi İran’daki eylemcilere destek verdi.