Tunceli’nin Dersim olarak iadesi için kanun teklifi

Tunceli’nin Dersim olarak iadesi için kanun teklifi

DEM Parti Milletvekili Ayten Kordu, Tunceli’nin adının Dersim olarak değiştirilmesi, Seyit Rıza’nın mezar yerinin açıklanması ve 1937-1938 Dersim Katliamı’yla yüzleşilmesi için TBMM’ye kanun teklifi sundu.

DEM Parti Tunceli Milletvekili Ayten Kordu, Tunceli’nin tarihsel adı olan Dersim’e iade edilmesi için TBMM’ye kanun teklifi sundu. Teklifte, Seyit Rıza ve beraberinde idam edilenlerin mezar yerlerinin açıklanması, 1937-1938 Dersim Katliamı’na ilişkin devlet arşivlerinin açılması ve bağımsız bir araştırma kurulu oluşturulması da yer aldı.

DEM Parti Tunceli Milletvekili Ayten Kordu, Tunceli’nin adının yeniden Dersim olarak değiştirilmesi ve 1937-1938 Dersim Katliamı ile yüzleşilmesi amacıyla hazırladığı kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu.

16 Kasım’da Meclis Başkanlığına sunulan ve 18 Kasım’da İçişleri Komisyonuna havale edilen 2/4069 esas numaralı teklif, ilin adının Dersim olarak değiştirilmesinin yanı sıra tarihsel olayların araştırılmasını da kapsıyor.

Teklifin gerekçesinde, Dersim adının 25 Aralık 1935'te kabul edilen 2884 sayılı kanunla Tunceli olarak değiştirildiği hatırlatılarak, bu değişikliğin yalnızca idari bir düzenleme olmadığı, bölgenin tarihsel ve kültürel kimliğiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Resmi belgeler altı ay içinde değiştirilecek

Teklifin ilk maddesinde, yürürlükteki mevzuatta geçen Tunceli adının Dersim olarak değiştirilmesi öngörülüyor. Kamu kurumlarının kayıtları, haritalar, tabelalar, nüfus ve tapu kayıtları ile diğer resmi belgelerin altı ay içinde yeni ada uygun hale getirilmesi isteniyor.

Seyit Rıza’nın mezar yerinin açıklanması isteniyor

Teklifte, 15 Kasım 1937'de Elazığ Buğday Meydanı'nda idam edilen Seyit Rıza, oğlu Resik Hüseyin ve beraberindeki kişilerin mezar yerlerinin tespit edilmesi de bulunuyor.

Bu kapsamda infaz tutanakları, mahkeme dosyaları, cezaevi kayıtları ve defin belgelerinin incelenmesi, olası mezar alanlarında bilimsel ve adli araştırmalar yürütülmesi talep ediliyor.

Mezar yerlerinin belirlenmesi halinde sonuçların öncelikle ailelere bildirilmesi, kimliklerin bilimsel yöntemlerle doğrulanması ve ailelerin talebi doğrultusunda cenazelerin teslim edilmesi öngörülüyor.

Devlet arşivleri açılacak, araştırma kurulu oluşturulacak

Kanun teklifinde, 1937-1938 yıllarında Dersim’de yaşananların araştırılması amacıyla “Dersim Tarihsel Hakikat ve Yüzleşme Araştırma Kurulu” oluşturulması da öneriliyor.

Tarihçiler, hukukçular, adli tıp ve insan hakları uzmanları ile mağdur ailelerinin temsilcilerinden oluşması planlanan kurulun, çalışmalarını 12 ay içinde tamamlayarak TBMM’ye ve kamuoyuna rapor sunması isteniyor.

Cumhurbaşkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Devlet Arşivleri Başkanlığı başta olmak üzere kamu kurumlarının elindeki belgelerin kurulun erişimine açılması da teklifin maddeleri arasında yer alıyor.

Teklifte ayrıca yaşamını yitirenlerin ve kaybedilenlerin anısına hafıza mekânları oluşturulması, tarihsel belgelerin dijital ortama aktarılması ve mağdur ailelerinin yaşadığı hak kayıplarının giderilmesine yönelik çalışmalar yapılması öngörülüyor.

Kanun teklifi, TBMM İçişleri Komisyonunda bulunuyor.